ABD Başkanı Donald Trump, perşembe akşamı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, İran ile birkaç gün içinde bir anlaşma imzalamayı öngördüğünü belirtti.
Kıdemli bir ABD’li yetkilinin aktardığına göre Trump, Netanyahu’ya bunun büyük bir anlaÅŸma olduÄŸunu ve savaşı sonlandırma vaktinin geldiÄŸini ifade etti.
Netanyahu içinbu ateÅŸkes, en büyük korkularının gerçek olması anlamına geliyor. ‘SavaÅŸ zamanı BaÅŸbakanı’ kimliÄŸine bürünen Netanyahu’yu savaÅŸtan sonra son derece kapsamlı ve sonunda hapis cezası bekleyen bir yolsuzluk soruÅŸturması bekliyor.
Ä°srail halkına “tüm düşmanlarını yok etme’ sözü veren Netanyahu’nun Lübnan’daki katliamlara raÄŸmen Hizbullah’ı yok edememesi ve Ä°srail ordusunda artan intihar vakaları Netanyahu’nun durumunu daha da vahim bir hale getirdi.
Trump ile görüşmede Netanyahu’nun anlaÅŸmayı engelleyemeyeceÄŸini kabul eder bir tavır sergilediÄŸi ve Trump’a, nihai metnin Ä°ran’ın nükleer programına yönelik ortak endiÅŸeleri gidereceÄŸi konusunda güvendiÄŸini söylediÄŸi bildirildi.
Ä°srail seçimlerine dört ay kala yaÅŸanan bu geliÅŸme, Netanyahu’nun muhalifleri tarafından Ä°srail’i ABD’nin barış ÅŸartlarını doÄŸrudan kabul eden bir devlet haline getirmekle suçlanmasına neden oldu. Baskı artıyor, Ä°srail BaÅŸbakanı’nı zor günler bekliyor.
NETANYAHU’NUN FELAKETÄ°
Ä°srailli yetkililer kamuoyu önünde Trump’ı eleÅŸtirmekten kaçınsa da, kapalı kapılar ardından duyulan sitem dolu sözler medyaya ulaşıyor.
Tel Aviv’in çabalarına raÄŸmen Ä°ran’ın Hürmüz BoÄŸazı’nın kontrolü, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuÅŸ varlıklarının salınması gibi taahhüdlerle çıkan Ä°ran, net karla savaÅŸtan sıyrıldı.
Ä°srail Savunma Bakanı Israel Katz, cuma günü yaptığı açıklamada Trump’ın Amerikan çıkarları doÄŸrultusunda bir anlaÅŸma yürüttüğünü belirterek, Ä°srail’in Ä°ran’ın nükleer programı, füzeleri ve vekil güçleri konusundaki ortak ilkelere sadık kalınmasını beklediÄŸini vurguladı.
Ancak anlaşma taslağında sadece nükleer silah elde edilmemesi yönünde taahhütler yer aldı. Vekil güçler ve füzeler hakkında maddeler anlaşmada yer almadı.
Ä°srail ise hem dünya kamuoyunda hem de mühimmat depoları açısından zararlı çıktı. ABD’nin Orta DoÄŸu’daki en yakın müttefiki, ABD halkının da desteÄŸini kaybetti.
ABD FİŞİ ÇEKİYOR
Hafta başında Ä°ran ile gerilimin tırmandığı sırada Netanyahu’nun enerji ve altyapı tesislerine yönelik büyük saldırılar planladığı, ancak Trump’ın son anda kendisini durdurduÄŸu belirtildi.
AnlaÅŸmanın Lübnan’ı da kapsayan bir ateÅŸkes içermesi, Ä°srail yönetiminde Hizbullah’a karşı operasyon özgürlüğünün kısıtlanacağı endiÅŸesini doÄŸuruyor.
Savunma Bakanı Katz, Ä°srail’in Ä°ran’ın nükleer silah edinmesini önlemek için bağımsız hareket etme yeteneÄŸini koruduÄŸunu ve buna göre hazırlanacağını ifade etti.
Kıdemli bir ABD’li yetkili ise barış sürecine herkesin katılması durumunda Ä°srail’in de buna dahil olacağına inandıklarını kaydetti.
DiÄŸer yandan, Ä°ran medyasında anlaÅŸmanın Tahran’a hemen milyarlarca dolar saÄŸlayacağı yönündeki iddialar üzerine Beyaz Saray, Ä°srail’e güvence vererek Ä°ran’ın kazanımlardan önce yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiÄŸini iletti.
Savaşın ilan edilen hedeflere ulaşılmadan sonlandırılmasının Netanyahu için stratejik bir darbe olabileceği değerlendiriliyor.
